Vind je de foto's van Loonsfotowerk.nl leuk? Steun de site door op de link te klikken en inkopen te doen bij Bol.com. Het kost je geen cent extra.  |
Van Loonse aardappel tot wereldfriet
Bij toeval zag de fotograaf van Loonsfotowerk op 16 juli dat een grote combine de akker met tarwe opreed aan de Loonse Molenstraat. Per direct stapte hij van de fiets. Ervaring heeft hem geleerd dat op zo’n moment mooie plaatjes te schieten zijn. En ook dat er een verhaal te vertellen valt.
Een verhaal over Landbouwbedrijf Van de Langenberg: lokaal, zichtbaar en bekend.
Eerder, in augustus ’22, werd hier al het uientrekken vastgelegd: een stoffig, geurig en fotogeniek karwei waarbij de Loonse uien van het land kwamen. Dit keer draait het om tarwe, aardappelen en het verhaal achter een bedrijf dat tegelijk heel lokaal én verrassend groot is.
Tarwe in de zomerzon
De korrels verdwijnen in de combine, het stro blijft achter op het land en wordt later in pakken geperst. Het klinkt eenvoudig, maar op zo’n zomerdag zie je pas hoeveel timing, ervaring en afhankelijkheid van het weer erbij komen kijken.
“Het weer is goed en de omstandigheden zijn ook goed,” vertelt Jochem van de Langenberg bij de oogst. “De laatste dagen is het behoorlijk droog geweest, dus het graan heeft goed kunnen drogen.” Toch is er ook de nuchtere kant van het boerenbestaan. Door hitte en droogte kan tarwe sneller afrijpen dan ideaal is. “Het is redelijk noodrijp,” zegt Jochem. “Van de hitte. Daarom gaat het nu van het land af.”
De tarwe is vooral bestemd als voertarwe. Indirect komt die dus alsnog op veel tafels terecht: via melk, vlees en andere producten waarvoor veevoer nodig is. Zo krijgt een akker aan de rand van Loon op Zand ineens een veel groter bereik dan je op het eerste gezicht zou denken.
Aardappelen aan de straat
Wie Van de Langenberg zegt, zegt voor veel mensen ook: aardappelen aan de weg. Vooral de nieuwe aardappelen zijn in Loon op Zand een bekend beeld. Ze worden op ouderwetse wijze gerooid, met een klein rooiertje en een oude trekker. Daarna komen ze in het stalletje terecht (het “Erpelhôkske”), waar passanten ze direct kunnen kopen.
“De nieuwe aardappelen worden zoals vroeger gerooid,” vertelt de moeder van Jochem. “Eén keer in de week. En dan kunnen mensen ze hier aan de straat kopen.” Het zijn Frieslanders, een ras dat bij veel vaste klanten gretig aftrek vindt. Recht van het land, recht uit Loon.
Juist dat maakt het bedrijf zo herkenbaar. Geen anonieme verpakking, geen lange afstand tussen boer en bord, maar een stalletje langs de Loonse Molenstraat. Even stoppen, aardappelen meenemen en thuis de pan op het vuur. Lokaler wordt het bijna niet.
Van Loonse grond naar grote afnemers
Tegelijk is Van de Langenberg Landbouw groter dan het stalletje aan de straat doet vermoeden. Op de percelen in en rond Loon op Zand worden onder meer aardappelen, uien, maïs, gerst en tarwe geteeld. Het teeltplan wisselt per jaar, zodat de grond niet steeds hetzelfde hoeft te dragen.
“Hij probeert zoveel mogelijk afwisseling,” zegt zijn moeder over Jochem. Gerst kan richting bierbrouwerijen gaan, tarwe richting veevoer en aardappelen deels naar grote afnemers. Een deel van de aardappeloogst wordt opgeslagen in de loods aan de Loonse Molenstraat en later met vrachtwagens afgevoerd naar de fabriek.
En dan komt het leuke besef: wat hier in Loon op Zand groeit, kan zomaar eindigen als friet voor heel veel mensen. “De rest van de aardappelen gaat naar McDonald’s,” klinkt het in het gesprek. Of, zoals het met een glimlach wordt samengevat: “Franse frietjes uit Loon op Zand.”
Boerenwerk blijft afwachten
Hoe mooi de oogst er ook bij staat, zekerheid is er in de landbouw nooit helemaal. De prijs volgt later, soms pas in de winter. “Dan weten we wat de prijs is,” zegt Jochem. “Ik ben benieuwd.” Het is die mengeling van vertrouwen en afwachten die bij het vak hoort.
