Schapenbingo bij ’t Blauwe Schaap

Vanaf Landpark Assisië ging de fietstocht verder naar NoordbuiTen en daarna door naar de Pauwelshoeve. Daar wachtte tijdens Pauwelsdag 2026 een activiteit die je niet elke dag ziet: schapendekbingo bij Uitspanning ’t Blauwe Schaap.

Van Landpark Assisië naar de rand van Tilburg

Na de stop bij NoordbuiTen stapte de fotograaf opnieuw op de fiets. De lucht bleef grijs en de regen had zich die dag al vaker laten voelen, maar juist daardoor kreeg de tocht iets eigens. Geen strak georganiseerde publieksdag met alleen zon en volle terrassen, maar een echte buitendag waarin je merkt dat het landschap niet om een bui meer of minder maalt.

De laatste halte was ook de plek waar de route startte: bij de Pauwelshoeve aan het Moleneind. Op het erf van Bart van Ekkendonk is ook Uitspanning ’t Blauwe Schaap te vinden. Een plek waar fietsers en wandelaars kunnen neerstrijken, maar waar het verhaal achter het landschap nooit ver weg is.

Schapen als landschapswerkers

Bart van Ekkendonk is schaapherder en vertelt graag waarom zijn kuddes meer doen dan grazen. In de Loonse en Drunense Duinen helpen de schapen mee om heide en open zand in stand te houden. Dat klinkt misschien als gewone natuur, maar volgens Bart is dat verhaal net wat ingewikkelder.

Heide en stuifzand zijn in deze streek namelijk ook ontstaan door menselijk gebruik. Door houtkap, begrazing, plaggen en landbouw veranderde het landschap door de eeuwen heen. Later werden juist weer bomen geplant om het oprukkende zand tegen te houden. Wie bij de Roestelberg loopt en boomkruinen uit zandhellingen ziet steken, ziet daarvan nog sporen terug.

Vandaag hebben die open stukken veel waarde voor planten en dieren die niet in dicht bos thuishoren. Daarom trekken herders met hun kuddes door het gebied. Vroeger draaide het vooral om mest, vlees en wol. Nu is landschapsbeheer het belangrijkste werk. Vlees en wol zijn er nog steeds, maar de schapen zijn vooral levende maaiers met een goed richtingsgevoel en een eigen wil.

Het Blauwe Schaap en de korte keten

De Pauwelshoeve ligt midden in het gebied waar Loon op Zand, Udenhout en Tilburg elkaar raken. Rond de boerderij kwamen verschillende plannen samen. Landschap Pauwels wil het buitengebied aantrekkelijker maken voor natuur en recreatie. Op deze plek kreeg dat heel concreet vorm: een erf met schapen, natuurgrond, wandelpaden en horeca.

Uitspanning ’t Blauwe Schaap is daarbij geen los café in het groen, maar onderdeel van het verhaal. Bart vertelt dat de menukaart voor een groot deel bestaat uit producten uit de buurt. De bekende bitterbal kreeg hier zelfs een lokale draai. Er zijn herdersbitterballen met schapenvlees, varianten met rundvlees of kaas uit de omgeving en een versie met oesterzwam uit Tilburg.

Ook achter de naam van het Blauwe Schaap zit een verhaal. Bart bedacht een sprookje over een avontuurlijk schaap dat richting Tilburg trekt. De oude textielstad kende waterlopen die door afvalwater blauw konden kleuren. Zo kwam het schaap in de Blauwloop terecht en bleef de naam hangen. Wie het hele sprookje wil lezen, kan bij de uitspanning terecht.

Bingo met een ram in de hoofdrol

Het publiek kwam deze middag niet alleen voor koffie, uitleg en streekproducten. Op het programma stond schapendekbingo. Geen bingo met nummertjes op een kaart, maar met ooien, rammen en oormerken. Alle ooien hebben een nummer. Het nummer van de ooi die als eerste wordt gedekt, hoort bij het winnende lot.

Vooraf legt Bart uit hoe het in de praktijk werkt. Rammen dragen een dektuig met kleur. Als een ram een ooi dekt, blijft er kleur achter op de vacht. Voor de herder is dat nuttige informatie. Door de kleur per week te wisselen, weet hij later ongeveer wanneer lammetjes geboren kunnen worden. Daarna helpt een dierenarts nog met scannen, zodat duidelijk wordt welke ooien drachtig zijn.

Toen de rammen los mochten, werd het publiek vanzelf stil en daarna juist lacherig. De dieren hadden geen haast. Er werd gekozen, getwijfeld, opnieuw gekeken en nog eens gewacht. “Vorig jaar waren ze sneller”, klonk het tussen de toeschouwers. Dat maakte het alleen maar leuker. Een bingo waarbij niemand precies weet wanneer het moment valt, houdt iedereen bij de les.

Uiteindelijk klonk toch het verlossende “Bingo!” over het veld. Daarmee kreeg de Pauwelsdag bij ’t Blauwe Schaap een afsluiting die paste bij de hele fietstocht: gewoon buiten, dicht bij mensen uit de streek, met ruimte voor uitleg, humor en een paar onverwachte momenten.

Zo eindigde de ronde van Loonsfotowerk met een tafereel dat veel vertelt. Landschap Pauwels is geen decor op afstand. Het is een gebied waar mensen werken, fietsen, wandelen, proeven, vertellen en soms samen naar een aarzelende ram staan te kijken.

Datum

De foto’s zijn gemaakt op 13 september 2026.