Meer dan alleen de duinen

Tijdens Pauwelsdag 2026 op 13 september ging Loonsfotowerk bij Uitspanning ’t Blauwe Schaap in gesprek met gebiedsmanager Albert Vrielink. Op tafel lag een grote kaart van de groenblauwe gebiedsgerichte aanpak rond de Loonse en Drunense Duinen. Het gesprek maakte duidelijk waarom juist het landschap eromheen steeds belangrijker wordt.

De Pauwelsdag vond plaats op 13 september 2026 op verschillende locaties in Landschap Pauwels. Bezoekers konden wandelen, fietsen, activiteiten bezoeken en kennismaken met organisaties die in het gebied werken. Bij ’t Blauwe Schaap aan het Moleneind in Loon op Zand stond ook de informatiestand over de groenblauwe gebiedsgerichte aanpak Loonse en Drunense Duinen.

Samen werken aan het gebied

Albert Vrielink is sinds 1 februari gebiedsmanager. Hij werkt namens de provincie Noord-Brabant, maar benadrukt dat hij er niet alleen voor de provincie is. “Ik ben er voor iedereen,” zei hij. “Ook voor de agrariërs, de ondernemers en de mensen die hier wonen en recreëren.”

De aanpak richt zich op het gebied rond de Loonse en Drunense Duinen, De Brand en de Leemkuilen. Dat zijn waardevolle natuurgebieden, maar ze staan ook onder druk. Volgens Vrielink spelen er vragen rond water, stikstof, bestrijdingsmiddelen en recreatie. Daarom werken vijftien partners samen aan een landschap dat beter tegen droge én natte perioden kan.

Een opvallend punt in het gesprek was de recreatieve druk op de Loonse en Drunense Duinen. Veel mensen denken bij natuur rond Loon op Zand meteen aan de grote zandvlakte. Maar juist daarom wil Landschap Pauwels laten zien dat er ook tussen Tilburg, Udenhout, De Moer, Biezenmortel en Loon op Zand veel te beleven is.

“Er is meer dan alleen de Loonse en Drunense Duinen,” vertelde Vrielink. “We proberen bezoekers beter te verdelen. Niet om mensen weg te houden, maar om ze ook andere mooie plekken te laten ontdekken.”

Samen zorgen voor het gebied

Bij ’t Blauwe Schaap was dat goed te zien. De landelijke uitspanning, de schapen in de wei, het kleinschalige landschap en de nabijheid van de duinen vormden samen een herkenbaar decor voor de Pauwelsdag. Bezoekers konden er niet alleen terecht voor activiteiten, maar ook voor uitleg over wat er achter de schermen gebeurt om het gebied klaar te maken voor de toekomst.

Die toekomst gaat niet alleen over natuur. Ook landbouw, waterbeheer, recreatie en economie horen erbij. Vrielink noemde de agrariërs belangrijke beheerders van het landschap. Zonder boeren blijft het landschap niet vanzelf open, verzorgd en herkenbaar. Daarom zitten ook landbouworganisaties, gemeenten, waterschappen, natuurorganisaties en recreatieondernemers aan tafel.

De grote kaart op tafel liet zien hoe breed de aanpak is. Het gebied is verdeeld in zes deelgebieden. Pauwels is daar één van. Per gebied wordt gekeken wat nodig is: waar kan landbouw blijven, waar is meer ruimte nodig voor water, waar kan natuur sterker worden en waar kunnen mensen prettig blijven recreëren?

Water is daarbij een belangrijk onderwerp. In droge perioden moet er voldoende water beschikbaar zijn voor natuur en landbouw. In natte perioden moet water tijdelijk kunnen worden opgevangen, zonder dat bewoners en ondernemers overlast krijgen. Dat vraagt om keuzes die verder gaan dan één perceel of één natuurgebied.

Ontdekken buiten de zandvlakte

Voor bezoekers van de Pauwelsdag was de boodschap dichtbij en praktisch. Kijk niet alleen naar de bekende duinen, maar ook naar het landschap eromheen. Daar liggen rustige wandelroutes, plekken met streekproducten, horeca, boerenerven, bosranden, kleine natuurgebieden en zicht op het werk dat nodig is om dit gebied leefbaar te houden.

Vrielink hoopt dat bezoekers meer begrip krijgen voor de aanpak. Niet als plan van één overheid, maar als gezamenlijke zoektocht van partijen in het gebied. “We doen het met elkaar,” zei hij. “Voor de burgers, voor iedereen.”

Daarmee paste het gesprek goed bij Pauwelsdag 2026. De dag draaide om kijken, beleven en ontdekken. Maar ook om beter begrijpen wat er nodig is om het landschap tussen stad, dorp, boerderij en natuur sterk te houden. Bij ’t Blauwe Schaap werd dat verhaal concreet: tussen de schapen, de kaart op tafel en de bezoekers die even bleven staan voor uitleg.

Als het aan Vrielink ligt, kunnen natuur, landbouw, recreatie en waterbeheer hier ook over vijftig tot honderd jaar nog samen verder. Met ruimte voor mensen die er wonen, werken en genieten. En met natuur die de kans krijgt om gezond te blijven, vlak naast het dorp waar veel inwoners dagelijks langs fietsen, wandelen of tot rust komen.