Het Peerke Donders Park, een unieke plek

Petrus (Peerke) Donders is een bekende naam in Tilburg en omgeving.  Op 27 oktober 1809 werd hij geboren in Tilburg in een klein huisje aan de Moerstraat in de Heikant. In dit kleine huisje stond ook een weefgetouw. Hoe kan het anders in textielstad Tilburg. Al jong wist ie dat hij priester wilde worden en zich wilde inzetten voor de medemens. Een jaar na zijn presterwijding vertrok hij in 1842 per schip vanaf Den Helder naar Suriname.  Na eerst kapelaan te zijn geweest in Paramaribo trok hij het lot aan van indianen en tot slaaf gemaakten die aan lepra leden. In 1855  ging hij als pastoor werken in melaatsenkolonie Batavia. Op 1 juli 1863 werd de slavernij officieel afgeschaft, Petrus Donders bleef op zijn post.  Op 77 jarige leeftijd overleed hij aan een nierontsteking in de melaatsenkolonie.

Tot zo ver de geschiedenis van Peerke. Maar hoe komt het dat we zo’n 150 jaar na zijn dood nog steeds bij deze eenvoudige Tilburger stil staan? Het antwoord is dat Peerke zich tomeloos inzette voor mensen van kleur, lepralijders. Mensen waarmee je niets te maken wilde hebben. De afschaffing van de slavernij betekende niet dat de lepralijder verlost waren van hun stigma. Hij verzorgde ze, gaf ze te eten en trok het lot van hen aan. Zo dwong hij een betere huisvesting af zodat de leprapatiënten op een houten vloer konden leven in plaats van in de modder.  Het bijzondere werk dat Peerke Donders deed in het oerwoud van Suriname werd opgemerkt.  Al tijdens zijn leven werd door sommigen gezegd dat hij zijn werk deed als een heilige…
De plek waar Peerke geboren is, is een bedevaartoord geworden. Ook omdat het water uit een put bij het huisje een rol heeft gespeeld bij een wonderbaarlijke genezing. De genezing was voldoende om hem in 1982 zalig te verklaren. Voordat hij heilig verklaard kan worden is een tweede wonder nodig. Er is hoop, want wonderen zijn de wereld nog niet uit… 😊
Dat veel Tilburgers reële mensen zijn, die het een en ander kunnen relativeren, blijkt uit  een oude Prent van de Week van Cees Robben (overleden in 1988). Op de prent zijn een oudere en jongere dame te zien die weglopen van het geboortehuisje. “Ik ben noar Peerke Donders gewisten heb ‘m gebid en gesmikt om n kientje.. Dè wordt niks… Hoe zóo.. Dieje meens is al meer as honderd jaor dóod..”

In 1931 is het gereconstrueerde geboortehuis geplaatst in de huidige Petrus Dondersstraat. Daar omheen is in de loop der jaren een heus landschapspark ontstaan. Naast een kruisweg met beeldengroepen is er ook een museum met de naam Peerke Donders Paviljoen, ook aangeduid als “museum voor naastenliefde”. Het museum is gewijd aan het leven van Peerke Donders. Ook zijn er tentoonstellingen te zien zijn die niet verbonden zijn aan deze bijzondere man. Pal naast de kruisweg   is “Bij Peerke Donders” gelegen. Dit horecabedrijf met terras, is geliefd is als trouw- en feestlocatie. Het horecabedrijf staat los van de Stichting Peerke Donders die het landschapspark en paviljoen beheert.

Het park en de kruisweg zijn dagelijks te bezoeken van zonsopgang tot zonsondergang. Het paviljoen is te bezoeken op woensdag en zondag van 13:00 tot 17:00 uur. Voor het terras van het horecabedrijf kun je het beste op hun website kijken gezien de vele dagen dat deze alleen toegankelijk is voor genodigden.

Het landschapspark Peerke Donders maakt onderdeel uit van de zuidgrens van Landschap Pauwels. Op zondag 14 september 2025 doet de Stichting Peerke Donders mee aan de Pauwelsdag. Een mooie gelegenheid vindt kunsthistorica  Esther Beckx , verbonden aan de stichting,  om aan een groter publiek te laten zien dat de stichting veel cultureel erfgoed te bieden heeft, naast een plek om tot rust te komen.

Voor degenen die het nog niet weten: de Pauwelsdag is een jaarlijks evenement van Landschap Pauwels, waarbij bezoekers de kans krijgen om het gebied tussen Tilburg en de Loonse en Drunense Duinen te verkennen en te genieten van de natuur en cultuur. Het is dit jaar voor de derde keer dat deze dag wordt gehouden. Er wordt een scala aan activiteiten aangeboden verdeeld over verschillende locaties. Voor meer informatie zie https://landschappauwels.nl/categorie/pauwelsdag/

Voor een voorproefje: Loonsfotowerk.nl heeft in de loop der jaren veel foto’s gemaakt in het gebied Landschap Pauwels. Je kunt ze bekijken via de link https://loonsfotowerk.nl/tag/landschap-pauwels/

De foto’s zijn gemaakt op 5 en 9 juli 2025.