Dicht bij huis en bekend

Op de foto’s die Loonsfotowerk op 31 juli 2026 rond 9 uur maakte, ligt het Moleneind er niet uitbundig zonnig bij. De zon is er wel, maar ze houdt zich in. Alsof er een dun gordijn voor is geschoven.

Het is een bekend stukje buitengebied voor veel inwoners van Loon op Zand. Een plek voor een ommetje, een rondje met de hond of een rustige fietstocht richting Tilburg, Udenhout of het Noorderbos.

Geel langs de weg

Langs de Kasteelhoevenweg staat het boerenwormkruid in bloei. De plant trekt meteen de aandacht met zijn gele bloemknopjes, die als kleine knopen boven het groen uitsteken. Geen uitbundige bloemenzee, maar een stevig, eigenwijs soort geel. Precies genoeg om het landschap kleur te geven.

Boerenwormkruid hoort bij de zomer in het Nederlandse buitengebied. Je vindt het langs bermen, dijken, spoorlijnen en bosranden. Het is geen zeldzame verschijning, maar juist daardoor een vertrouwd onderdeel van het landschap. In juli en augustus is het bovendien een aantrekkelijke plant voor insecten. Wilde bijen, zweefvliegen en kevers weten de gele schermen goed te vinden.

De naam van de plant verwijst naar vroeger gebruik. Boerenwormkruid werd ooit ingezet tegen wormen bij mens en vee. Dat klinkt onschuldig, maar dat is de plant niet zomaar. Door de aanwezigheid van giftige stoffen wordt inwendig gebruik tegenwoordig afgeraden. In het veld blijft vooral het beeld over: geel, sterk geurend en opvallend aanwezig tussen gras en bermplanten.

Een berkenbosje in noodstand

Verderop, bij het berkenbosje aan het Moleneind, vertellen de foto’s een ander verhaal. De berken ogen vermoeid. Bladeren kleuren geel en bruin en vallen vroegtijdig uit. Het lijkt herfst, maar de kalender zegt nog zomer.

Dat beeld past bij droogtestress. Berken wortelen ondiep en zijn daardoor afhankelijk van de bovenste bodemlaag. Juist die laag droogt op zandgrond snel uit wanneer regen uitblijft. De boom reageert dan resoluut. Hij laat een deel van zijn blad vallen om minder water te verdampen.

Het is een overlevingsstrategie. Liever tijdelijk kaal dan uitgeput. Door bladgroen af te breken en voedingsstoffen terug te trekken naar stam en wortels, probeert de berk zichzelf door een droge periode heen te helpen. Als er later voldoende regen komt, kan de boom zich vaak herstellen. Maar als zulke periodes zich jaar na jaar herhalen, wordt de rek kleiner. En voor sommige berken is de rek er helemaal uit…

Paarden onder een zachte hemel

Tussen het geel van het boerenwormkruid en het kwijnende groen van de berken staan ook paarden in het landschap in de buurt van Van der Mee Rijtuigen. Ze brengen rust in de reeks. Geen dramatisch gebaar, geen grote gebeurtenis. Alleen dieren in een open gebied, onder een zon die niet fel doorbreekt, maar als een bleke vlek achter de sluier blijft hangen. Vanwege de sfeer is die foto in zwart-wit.

Het Moleneind is dichtbij en vertrouwd, maar niet vanzelfsprekend. Op deze zomerdag toont het zich ingetogen. De berm bloeit, de berken sparen krachten en de paarden staan er stil tussenin. Een landschap hoeft niet spectaculair te zijn om de moeite waard te blijven. Soms is een gesluierde zon genoeg om opnieuw te kijken.

Ook dit is Landschap Pauwels.